گزارش همایش «از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما»

توسط: مهدی ناصری

در این همایش یک روزه تیم ها بعد از ایده پردازی در حوزه های مختلف به پیاده سازی مدل کسب و کار خود مبتنی بر بوم مدل کسب و کار پرداخته‌اند.

دانشگاه شیخ بهایی، بهارستان، اصفهان، تیرماه ۱۳۹۲

همه چیز از کنجکاوی آمیخته با جسارت ۵ تن از دانشجویان دانشگاه شیخ بهایی در بحث و تبادل نظری که با هم داشتیم آغاز شد. دانشجویانی که در شرف فارغ التحصیلی برخلاف جو حاکم بر جامعه مبنی بر ادامه تحصیل بی‌دلیل و پی در پی، تصمیم داشتند دانش، شوق و اشتیاق خود را این بار در محک کارآفرینی بسنجند. از این ۵ نفر نهایتا ۳ تن (خانم ایمانه بصیری، آقای حمید زمانی و آقای محمدباقر چمی) توانستند خود را برای شرکت در چهارمین دوره استارت آپ ویکند تهران خود را به تهران برسانند.

از این سه نفر، دو نفر ایده خود را به همراه حدود ۷۰ نفر دیگر مطرح کردند که بعد از رای‌گیری هر دو ایده جزو ۱۰ ایده برتر انتخاب شده و در نهایت ایده آقای حمید زمانی (با عنوان ددری) توانست مقام دوم کل رخداد را به دست آورد. ولی راهی که آغاز شده بود به همین جا ختم نشد. پس از این رخداد، این دانشجویان به همراه گروهی دیگر از دانشجویانی که به تازگی علاقه‌مند شده بودند، پاشنه درِ اتاق مرا از جا درآوردند که «خب حالا چه کنیم؟» این آمدوشدها چنان مداوم شد که در نهایت بعد از چندین جلسه گپ و گفتگو با این گروه به این نتیجه رسیدیم که می‌توان برای آشنا ساختن بیشتر دانشجویان دانشگاه با حوزه کارآفرینی، افزایش روحیه اعتماد به نفس دانشجویان در شرف فراغت از تحصیل و نیز ادامه این جریان مثبت و سازنده رخدادی مشابه را برنامه‌ریزی کرده و اجرا کنیم. چنین شد که ایده همایش «از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما» شکل گرفت و به سرعت خود به ایده‌ای پخته تبدیل شد که قرار بود در سطح استانی برگزار شود.

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

قرار شد در این برنامه شرکت‌کنندگان (هر کسی که ایده‌ای در سر دارد) گرد هم آیند تا طی ۱۲ ساعت یاد بگیرند تیم بسازند، از هیچ یک ایده ناب به وجود آورند و آن ایده را تا مرحله اجرا پیش ببرند. طبق مباحثی که در جلسات متعدد برگزار شد مقرر شد شرکت کنندگان در این برنامه در یک محیط کارگاهی-آموزشی جذاب یاد بگیرند چگونه می‌توان در زمینه کسب‌وکارهای اینترنتی از هیچ به یک ایده ناب و جهانی دست یافت. سپس چگونه می‌توان این ایده را به یک مدل کسب و کار با کیفیت تبدیل کرده و نظر سرمایه‌داران را به آن جلب کرد. تمرکز اصلی در این همایش این بود که ایده‌های خوب لزوما ایده‌های ناب نیستند چه بسا بتوان یک ایده ساده و تکراری را تبدیل به یک محل درآمد بسیار پرسود نمود.

برنامه همایش به این صورت بود که از ساعت ۸ صبح آغاز و تا ساعت ۸ شب همان روز ادامه داشته باشد. شرکت کنندگان همگی در یک فضای مشترک قرار گرفته و با کمک مربیان خبره که از میان کارآفرینان موفق انتخاب می‌گردند پس از طی یک کارگاه آموزشی در تیم‌های موضوعی قرار گرفته و آموخته‌هایشان را به ایده‌ها تجاری تبدیل می‌نمایند و در پایان برنامه، تیم‌ها ایده‌های نهایی خود را به هیئتی از داوران که از میان جامعه سرمایه‌گذاران و اساتید دانشگاهی و کارآفرینان هستند، ارائه نمایند.

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

اگر شما هم تمایل به برگزاری این رویداد در دانشگاه خود دارید با من تماس بگیرید

اراده جمعی اولیه بعد از موافقت و پشتیبانی دلگرم‌کننده مدیریت دانشگاه و با پیوستن دفتر کارآفرینی دانشگاه تحت مدیریت جناب آقای مهندس شهشهانی و خانم مریم وحید از فعالین این دفتر، به تیم اجرایی، قوت بیشتری گرفت و در زمان کوتاهی طیفی از دانشجویان فعال و مشتاق کار تیمی (حدود ۱۵ نفر) به همراه من، را با محوریت همایش «از ایده تا اجرا» دور خود جمع کرد. بی‌شک آنچه باعث موفقیت در برگزاری چنین همایشی (که از لحاظ حجم و کیفیت برنامه واقعا فراتر از یک برنامه دانشگاهی بود) کار تیمی بسیار هماهنگ و کارا بود.

کارهای اجرایی به خوبی و مبتنی بر کار تیمی موثر پیش رفت. تیم اجرایی چندین جلسه هماهنگی برگزار کرده و در نهایت با توجه به تجربه اول برگزاری چنین همایش تصمیم گرفت چند روز قبل از همایش کل برنامه را به صورت آزمایشی و تنها با حضور اعضای تیم اجرایی برگزار کند تا تمام نواقص و کاستی‌های برنامه‌ریزی قبل از اجرای نهایی همایش مشخص شده و اقدامات لازم جهت رفع آنها صورت گیرد. پس از اجرای موفق آزمایشی همایش تیم اجرایی برای برگزاری نهایی در روز ۱۶ تیر ۹۲ آمادگی لازم را کسب کرد. تمام شرکت کنندگان باید از طریق سایت طراحی شده انجام می‌گرفت. برنامه‌ریزی اولیه برای تعداد حداکثر ۴۰ نفر بود که پس از مشاهده استقبال بی‌نظیر دانشجویان (به خصوص دانشجویان دانشگاه‌های دیگر) این تعداد به ۶۰ نفر افزایش یافته و در نهایت دو روز قبل از همایش ظرفیت ثبت نام به اتمام رسید.

تمام کارهای اجرایی و تدارکاتی توسط یک تیم هسته‌ای صورت گرفت که اعضای آن عبارت بودند از آقای حمید صابری (دانشجوی ورودی ۹۰ و عضو تیم ACM دانشگاه)، خانم ایمانه بصیری (دانشجوی ممتاز ترم آخر فناوری اطلاعات)، آقای مهندس حمید زمانی (فارغ التحصیل دانشگاه و مسئول فعلی سایت شهرسازی)، آقای مهندس محمد وحید (فارغ التحصیل فناوری اطلاعات) و آقای محمدباقر چمی (دانشجوی ترم آخر فناوری اطلاعات). هماهنگی موجود بین این تیم، فرایند مدیریت و راهبری آن را برای من بسیار آسان کرده بود. دانشجویان مشتاق دیگری نیز در تمام مراحل برگزاری این همایش از تبلیغات، جوسازی و آماده‌سازی گرفته تا اجرا در روز موعود در کنار این تیم هسته‌ای بودند.

یکی از نکات مهم برای برگزاری یک همایش موفق، اطلاع رسانی جامع و کامل درباره اهداف برگزاری همایش    می‌باشد که این مهم با اطلاع‌رسانی در اکثر سایت‌های مهم خبری نظیر خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، پایگاه اطلاع رسانی واحد مرکزی خبر، خبرگزاری فارس، آنا، ایمنا و مجله گویا آی­تی و … محقق شد. همچنین خبر برگزاری این همایش توسط صدا و سیمای مرکز اصفهان و در اخبار شبانگاهی این شبکه، به اطلاع عموم مردم رسانده شد. در زمینه تبلیغات محیطی نیز، پوستر همایش در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی نظیر دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه اصفهان، موسسه آموزش عالی صفاهان، موسسه آموزش عالی اشرفی اصفهانی، آموزشگاه جهاد دانشگاهی، آموزشگاه بهاکو، آموزشگاه باربد و ….. نصب گردید.

از طرفی برگزاری یک همایش بدون جذب حمایت‌های مالی و معنوی از دیگر ارگان‌ها امکان پذیر نمی‎باشد. خوشبختانه تیم اجرایی همایش با جذب حامیانی نظیر دانشگاه شیخ بهایی، مجتمع توسعه ارتباطات پگاه اصفهان(متاکو)، موسسه آموزش عالی پارسه و سایت اتو شارژ سان توانست در این زمینه نیز عملکرد قابل قبولی را داشته باشد.

در نهایت همایش صبح روز یکشنبه ۱۶ تیرماه ۱۳۹۲ با حضور تمام ثبت نام کنندگان، مسئولین دانشگاه، اعضای هیئت علمی دانشکده فنی-مهندسی و سخنرانان و مربیان دعوت شده از بیرون دانشگاه آغاز به کار کرد.  مجری‌گری این همایش برعهده دانشجوی ترم آخر فناوری اطلاعات جناب آقای شهرآشوب بود که بسیار عالی از عهده آن برآمدند.

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

حضور دانشجویان و اساتید در برنامه

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

حضور مسئولین دانشگاه

سخنرانی کلیدی جناب آقای دکتر قاسم آقایی که مربوط به ذکر داستان ایجاد یک کسب و کار نوپای موفق به نام دانشگاه شیخ بهایی در سال‌های دهه ۷۰ بود، برخلاف غالب سخنرانی‌های ابتدایی مسئولین، بسیار مرتبط، به جا و سنجیده در رابطه با نفس کارآفرینی بود و شنیدن داستان این موفقیت آغازی مناسب برای ادامه کار همایش بود.

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

سخنرانی دکتر قاسم آقای رئیس دانشکده فنی مهندسی

پس از این سخنرانی، ارائه اول همایش با عنوان «از هیچ تا ایده؛ ایده‌پردازی برای کسب و کارهای نوپای اینترنتی» توسط من ارائه شد. در این ارائه (که اسلایدهای آن را می‌توانید از این آدرس دانلود کنید: http://www.slideshare.net/mahdinasseri/nothing-to-idea-24013666) توضیح داده شد که چگونه می‌توان از هیچ یک ایده خوب و موفق برای کسب و کار اینترنتی ساخت. اینکه گرچه این حرف که «ایده مهم نیست و اجرا مهم است» درست است ولی بهترین کارآفرینان دنیا هم نمی‌توانند از یک ایده بد کسب و کار موفقی بسازند. در ادامه این همایش ۱۶ تکنیک ایده‌پردازی برای کسب و کارهای اینترنتی بیان شد تا ذهن شرکت کنندگان برای ایده‌پردازی در قسمت دوم همایش آماده‌تر شود.

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

سخنرانی مهدی ناصری با عنوان «از هیچ تا ایده»

در زیر اسلایدهای مرتبط با این سخنرانی را مشاهده می‌کنید:

ارائه دوم که توسط جناب آقای مهندس ناصر غانم‌زاده (http://www.businessofsoftware.ir/) از مربیان با سابقه و معروف کارآفرینی در ایران ارائه شد، با عنوان «از ایده تا اجرا؛ خلق مدل کسب و کار موفق» شامل مباحثی در رابطه با فعالیت‌های پس از ایده‌پردازی بود. در این ارائه آقای غانم زاده با معرفی مدل کسب و کار canvas، یکی از معروف‌ترین و پرکاربردترین تکنیک‌ها و روش‌های خلق مدل کسب و کار موفق را به شرکت کنندگان آموزش داد تا در قسمت دوم همایش، تیم‌ها بتوانند با استفاده از آن ایده خود را پخته‌تر کرده و برای ارزیابی نهایی توسط داوران آماده سازند.

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

سخنرانی مهندسی غانم‌زاده با عنوان «از ایده تا اجرا»

در زیر اسلایدهای مرتبط با این سخنرانی را مشاهده می‌کنید:

در آخرین ارائه آموزشی جناب مهندس شهشهانی تجربیات بسیار مفیدی را پیرامون بازار و حضور کارآفرینان در آن ایراد فرمودند.

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

سخنرانی مهندسی شهشهانی، مدیر مرکز کارآفرینی دانشگاه

پس از اتمام ارائه‌های صبح نوبت یارکشی برای تشکیل تیم‌ها رسید. شرکت کنندگان به انتخاب خود در یکی از ۷ تیم موضوعی از پیش مشخص شده قرار می‌گرفتند. ظرفیت هر تیم ۱۰ نفر بوده و توسط یک تسهیل کننده (که عضوی از تیم اجرایی بوده و قبلا برای تسهیل کار تیمی آموزش دیده بودند) مدیریت می‌شد تا فرایند ایده‌پردازی و خلق مدل کسب و کار به درستی پیش رود. (بعد از اتمام همایش مشخص شد که حضور این تسهیل‌کننده‌ها در اجرای موفق همایش بسیار مفید بوده و نظر مثبت شرکت‌کنندگان را جلب کرده است). عنوان موضوعی تیم‌ها به همراه تسهیل‌کننده‌های عبارت بود از:

  1. سلامتی و بهداشت: خانم صادق بیان
  2. گردشگری: خانم کریم زاده
  3. تفریح و سرگرمی: آقای امیری
  4. خرید و فروش: خانم خاشعی
  5. برنامه‌های تحت موبایل: خانم تاجمیرریاحی
  6. فرهنگی و هنری: خانم شامی
  7. آزاد: خانم پیکامی
  8. آموزش: خانم مریم وحید

بعد از تشکیل و تعدیل تیم‌ها نوبت آغاز کار تیمی شرکت‌کنندگان بود. بعد از پذیرایی ناهار هر تیم در یک کلاس جداگانه قرار گرفته و با استفاده از ابزارهای مختلفی که در اختیارشان قرار گرفته بود (پرینت بزرگ بوم مدل کسب و کار، کاغذهای برچسب و…) فرایند ایده‌پردازی را به صورت یک طوفان فکری آغاز کردند تا بتوانند یک ایده خوب در حوزه موضوع تیم خود بیابند. کار تیم‌ها با توجه به آموزش‌هایی که در ارائه‌های صبح داشتند به خوبی پیش می‌رفت ولی برای افزایش بهره‌وری، تیمی به عنوان تیم مربی‌ها شامل مربیان مجرب حوزه کارآفرینی به آنها سرزده و مشکلات آنها را برطرف می‌کردند. این تیم شامل افراد زیر بود:

  • مهندس ناصر غانم زاده (مربی کشوری کارآفرینی)
  • دکتر محمد کراچیان (متخصص برندینگ و بازاریابی و مدیر عامل شرکت پویش)
  • مهندس محمد زاهدی (متخصص کسب و کار و عضو هیئت مدیره شرکت سرمایه‌گذاری هدهدزنده‌رود)
  • مهندس شهشهانی (عضو هیئت علمی دانشگاه شیخ بهایی و مسئول دفتر کارآفرینی)
  • مهندس حسین مزروعی (مربی کارآفرینی و مدیر شرکت فرایاز رایانه)
  • من – مهندس مهدی ناصری (عضو هیئت علمی دانشگاه شیخ بهایی)
  • خانم ایمانه بصیری
  • آقای محمدباقر چمی
  • آقای حمید زمان
  • آقای شهریار شهرآشوب
از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

جلسه هماهنگی مربیان رویداد

حضور مربیان در حین انجام کار تیمی تیم‌ها تاثیر بسیار مثبتی در افزایش کیفی ایده‌پردازی و خلق مدل کسب و کار تیم‌ها داشت. تیم‌های باید در یک فرایند مشخص کار می‌کردند. ابتدا با استفاده از تکنیک طوفانی فکری باید بیشترین تعداد ممکن ایده‌های جدیدکسب و کار در حوزه موضوع تیم خود را تولید کرده و سپس با بحث پیرامون هر یک از آنها و با استفاده از معیارهای کیفی آموزش داده شده در ارائه‌های صبح از بین انبوه ایده‌های تولید شده چند ایده برتر را انتخاب کرده و در نهایت روی یکی از ایده‌های برتر تمرکز می‌کردند. مدل کسب و کار این ایده باید طبق مدل canvas تولید شده و تا ساعت ۶ تیم آماده ارائه ایده و مدل خود به هیئت داوران که متشکل از تیم مربیان دوره بود می‌شدند. تقریبا تمام تیم‌ها توانستند با کیفیتی نسبتا خوب کارها را تا اختتامیه آماده کنند. دیگر همه خسته بودند و منتظر ارائه‌های نهایی تیم‌ها و داوری نهایی و انتخاب ایده‌های برتر. جوایزی نیز برای تیم‌های اول، دوم و سوم تدارک دیده بود.

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

حضور مربیان در کنار تیم ها

در اختتامیه هر تیم ۵ دقیقه فرصت ارائه مدل کسب و کار را داشته و باید در ۵ دقیقه بعدی به سوالات داوران پاسخ می‌دادند.  بعد از اتمام ارائه‌ها، داوران در یک جلسه خصوصی امتیازات هر تیم را بررسی کرده و در نهایت سه ایده زیر را به عنوان ایده‌های اول تا سوم انتخاب کردند.

  1. تیم تفریح و سرگرمی: با ایده‌ای به نام «پایه»
  2. تیم خرید و فروش: با ایده‌ای به نام «آسایش»
  3. تیم گردشگری: با ایده «هر شهر یک دوست»

تیم اول با ایده پایه

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

تیم برنده رویداد: با ایده پایه

ساعت از ۲۱ شب گذشته بود. شور و هیجان شرکت کنندگان تمامی نداشت. در نهایت پس از تقدیر از تیم‌های اول تا سوم و اعطای گواهینامه‌های آماده شده برای شرکت‌کنندگان همایش پربار و پر از هیجان «از ایده تا اجرا» به اتمام رسید.

برگزاری این همایش نشان داد که چگونه می‌توان با کمی خلاقیت، جسارت و ایجاد یک کار تیمی همایش سراسر هیجان و بدون خستگی برگزار کرده و طیف گسترده‌ای از دانشجویان مختلف با علاقه‌مندی‌های مختلف را راضی نمود.

شایان ذکر است سطح کیفی برنامه به اعتراف داوران و شرکت کنندگان بسیار بالا بوده است. نتایج به دست آمده از نظرسنجی برنامه حاکی از رضایت بالای شرکت کنندگان از این برنامه داشته به طوری که بسیاری از شرکت کنندگان خواهان برگزاری مجدد این همایش بوده‌اند.

تیم اجرایی همایش:

  • دبیر همایش: مهندس مهدی ناصری
  • دبیر اجرایی همایش: حمید صابری
  • کمیته علمی همایش: مهندس مهدی ناصری، مهندس ایمانه بصیری، مهندس حمید زمانی، مهندس محمدباقر چمی
  • مسئول تدارکات و حامیان مالی: مهندس محمد وحید
  • اطلاع رسانی فضای مجازی: مهندس حمید زمانی
  • اطلاع رسانی محیطی: مهندس ایمانه بصیری
  • مسئول سایت و روابط عمومی: مهندس حمید زمانی
  • مجری همایش: شهریار شهرآشوب
  • تسهیل کنندگان : آقای حمیدرضا امیری و خانم‌ها خاشعی، صادق بیان، پیکامی، وحید، کریم زاده، شامی، تاجمیر ریاحی
  • داوران: مهندس غانم زاده، مهندس زاهدی، دکتر کراچیان، مهندس مزروعی

آمار جالب همایش

  • حدود نصف شرکت کنندگان از دانشگاه شیخ بهایی و نصف بقیه از دانشگاه‌های دیگر استان بودند (مانند دانشگاه اصفهان، صنعتی، هنر، پیام نور، آزاد و…)
  • حدود ۸۵ درصد شرکت‌کنندگان خانم بودند.

نتایج نظرسنجی

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

نتایج نظرسنجی از شرکت کنندگان در مورد رویداد

 

سخن آخر

متاسفانه در سطح مدیریت دانشگاه‌ها (همانند آنچه از سال‌های پیش‌تر در مدارس رخ داده بود) فرهنگ ناصواب و غلطی به وجود آمده که برای ارزیابی سطح علمی دانشگاه‌ها به تعداد قبولی‌های کنکور ارشد آن دانشگاه ارجاع می‌دهند. با رشد روزافزون مفاهیم مربوط به کارآفرینی در سطح دنیا دیگر وقت آن است که به جای استفاده از آمار قبولی‌های کنکور ارشد و دکترا به آمار تعداد فارغ التحصیلانی که تبدیل به کارآفرینان موفق شده‌اند اشاره کرده و به آن افتخار کنند.

 

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

از ایده تا اجرا؛ راه‌اندازی اولین کسب و کار اینترنتی شما

و در نهایت عکس یادگاری رویداد

 

اگر شما هم تمایل به برگزاری این رویداد در دانشگاه خود دارید با من تماس بگیرید