«تعادل در زندگی؛ راهی برای افزایش خلاقیت و نوآوری»

توسط: مهدی ناصری

از وقتی وارد دوران زندگی مستقل شده‌ام، برنامه‌ریزی روزانه برای زندگی شخصی یکی از بزرگترین دغدغه‌ها و چالش‌هایی بوده که گرچه هر روز با آن دست و پنجه نرم کرده‌ام ولی جز مواردی نادر و گاه تصادفی به نتیجه قابل تکرار و قابل تعمیم کلی دست نیافته‌ام. عدم برنامه‌پذیری فاکتورهای تاثیرگذار محیط اجتماعی کشور، ضعف سیستم آموزش و پرورش در یاددهی مهارت‌های زندگی، تشویش در پذیرش هویتی سبک زندگی‌های نو و تعارض آن با بسیاری از معیارهای سنتی جامعه، فضای ناامیدی و سرد ناشی از انفجار جمعیتی هم نسل‌ها و ایجاد شک و دودلی در اتخاذ تصمیمات جدی و … همه و همه از دلایل فلسفی است که در اوج ناامیدی‌ها و ناکامی‌ها در جمع‌های دوستانه مدام تکرار و تکرار می‌شد و گرچه مرهمی موقتی بر روی دردی مزمن بود ولی هیچ کمکی به حل اصل مشکل نمی‌کرد.

got-balance1
در این مقاله تکنیکی ساده برای ایجاد تعادل بین فعالیت‌های مختلف روزمره شامل فعالیت‌های حرفه‌ای و شخصی ارائه شده است.

انواع مسئولیت‌ها و درگیری‌های روزمره معمول یک زندگی نرمال شهری، باعث کور شدن کارایی و خلاقیتی می‌شود که به عنوان یک جوان همیشه آرزویش را داشتم. آرمان‌ها و ایده‌های بزرگی که داشتم زیر بار مسئولیت‌های روزمره و اجباری زندگی مستقل (چه مشترک و چه مجرد) هر روز بیش از پیش له و نابود می‌شد. به طوری که تنها زمان فراغت اندیشیدن دوباره به ایده‌های بزرگ جز خلوت چنددقیقه‌ای قبل از خواب در رختخواب نبود.

چالش اصلی و مبنایی را شاید بتوان در تعارض درونی و بلاتکلیفی مابین دغدغه‌های مختلف یافت: بهره‌وری بالا در کار، پیشرفت شغلی، زندگی عزت‌مند، همسرو پدر خوب بودن، حضور فعالانه در جمع‌های دوستانه، سلامتی و تناسب‌اندام، رشد فکری و مطالعه و…همه و همه همیشه در درونم در جنگ و تعارض هستند.

ساختاردهی و انضباط در زمانبندی و اجرای متناسب با اولویت‌های هدف‌گذاری شده در زندگی روزمره یکی از چالش‌هایی است که نقش به سزایی می‌تواند در بالا بردن میزان خلاقیت و کارایی در زندگی شخصی و در نهایت رضایت از خود داشته باشد.

یک تکنیک

اخیرا با کار منتشر شده‌ای از فردی به نام Amber Rae آشنا شده‌ام که یک چارچوب سازمان‌دهی به کارهای روزانه متناسب با معیارهای یک زندگی نرمال و سازنده ارائه کرده است. در ادامه ضمن معرفی آن، ابزار معرفی شده را ارائه کرده‌ام.

مسئله اصلی: ایجاد تعادل بین اهداف مختلف در زمانبندی زندگی روزمره: چگونه می‌توانم مطمئن باشم وظایف شغلی‌ام را به طور کامل انجام داده، به خودم رسیده، زمان کافی برای تفریح داشته و تلاش‌های کافی برای رشد شخصی خودم انجام خواهم داد؟

با مشخص کردن چهار بخش فوق برای زمانبندی روزانه، چارچوبی با عنوان «کار، بازی، سلامتی، تحمیل(work, play, fit, push)» ایجاد و آن را روی دیوار نصب کرده است.

برای مشاهده در اندازه اصلی کلیک کنید

3008409-inline-69247ac6-9335-44d3-81dc-90c233526c731

روش کار

در ادامه نحوه کار این چارچوب تشریح شده است:

۱٫ اولویت‌هایتان را قبل از شروع هفته (جمعه‌ها) مشخص کنید: هر جمعه، بنشینید و کل هفته آینده خود را برنامه‌ریزی کنید. در این برنامه‌ریزی به جای زمانبندی ساعت به ساعت هر روز، مشخص کنید در آن هفته چه کارهایی می‌خواهید و باید انجام دهید.

۲٫ چهار جزء «کار، بازی، سلامتی، تحمیل» را مشخص کنید.

  • کار: برای هر روز سه کار با اولویت کاری بالا را با عنوان «۳-اهمّ» مشخص کنید طوری که بتوانید آن‌ها را تا پایان روز انجام دهید. اگر اولویت کارهایتان کاملا مشخص است می‌توانید همان جمعه برای هر یک از روزهای هفته «۳-اهمّ» را مشخص کنید در غیر این صورت می‌توانید این کار را در ابتدای هر روز انجام دهید.
  • بازی: بازی و تفریح به خصوص با دوستان نقش موثری در اضهار وجود، افزایش اعتماد به نفس و افزایش روحیه و بهره‌وری دارد. زمانی را برای انجام کارهای هنری، طبیعت‌گردی، عکاسی، شعر خواندن، پیاده‌روی در خیابان و… قرار دهید. بازی و تفریح فرصت خوبی برای اندیشیدن به ایده‌های جدید است.
  • سلامتی: تحرک جسمی و ورزش، رسیدگی به تناسب اندام و… را هر روز حداقل برای ۳۰ دقیقه انجام دهید.
  • تحمیل: همیشه کارهایی هستند که شما از انجام آنها می‌ترسید و معمولا انجام آنها را هر روز به بهانه‌ای عقب می‌اندازید. این تعویق انداختن دیگر کافی‌ست. برای هر روز مشخص کنید چه کار عقب‌افتاده و ترسناکی دارید که باید انجام دهید.

۳٫ روزها را دسته‌‌بندی کنید: انواع کارها را دسته‌بندی کرده و برای هر دسته روز معینی از هفته را مشخص کنید. برای مثال دسته‌بندی زیر را می‌توانید مورد استفاده قرار بدهید:

  • شنبه، دوشنبه و چهارشنبه‌ها خلق کنید. در این روزها حفره‌های زمانی برای فراغت خاطر کافی ایجاد کنید تا به جای انجام بیشترین کار مورد علاقه‌تان در یک آرامش زمانی به اموری بپردازید که دوست دارید کارهای خلاقانه‌ای انجام دهید. بنویسید، بسازید، شعر بگویید، مهارت و یا مطلب جدیدی یاد بگیرید و…
  • یکشنبه‌ و سه‌شنبه‌ها جلسه بگذارید و تماس‌هایتان را بگیرید. تا حد امکان از حضور در جلسات بی‌فایده یا تلفن‌های غیرضروری دوری کنید. استفاده از ایمیل برای مباحثات جایگزین خوبی برای این کارهای بیهوده است. سه ساعت مشخص برای جلسات در این دو روز تعیین کنید و در هر جلسه‌ای غیر از آن ساعات شرکت نکنید.
  • «متنفرم ولی باید انجامش دهم»ها را دوشنبه صبح انجام دهید. برای کارهایی مثل پرداخت قبض، خالی کردن اینباکس ایمیل‌ها و… فقط یک صبح را اختصاص دهید.
  • پنجشنبه‌های غیرمترقبه. همیشه فضایی را در برنامه‌ریزی‌تان برای اتفاقات و رخدادهای غیرمنتظره قرار دهید. داشتن چنین زمانی در یک هفته می‌تواند استرس ناشی از بسیاری از کارهای ناگهانی را کاهش داده و در عین حال زمانبندی کارهای دیگرتان به هم نریزد.

اصل مطلب مربوطه را می‌توانید در این لینک مطالعه کنید. نسخه بهتر از چارچوب فوق را در اسلاید زیر مشاهده می‌کنید.

نسخه‌ای همراه با تعهدات خانوادگی بیشتر:

در ادامه کار Amber Rae، فردی به نام Bruce Kasanoff طراحی جدیدی مبتنی بر اهداف خود انجام داده است که در اسلاید دوم مشاهده می‌شود. ایشان دسته‌بندی انواع کارها را برای خود تغییر داده و آنچه را که در زیر مشاهده می‌کنید به عنوان چارچوب بالانس کارهای روزمره خود تعیین کرده است. این نسخه برای کسانی که درگیری بیشتری در زندگی و تعهدات خانوادگی دارند مناسب‌تر است. (لینک مطلب)

نسخه مخصوص من:

من هم در ادامه این کار را با توجه به شرایط زندگی خودم تغییر داده و چند دسته از کارها را پررنگ‌تر کرده‌ام که در اسلاید زیر مشاهده می‌کنید.

نسخه مخصوص متاهلان جوان

و در نهایت ترجیح دادم نسخه قابل تعمیمی برای زندگی مشترک زوج‌های جوان که وضعیتی مشابه به خودم دارند آماده کنم. که در اسلاید زیر مشاهده می‌کنید.

برای متاهل‌های جوان نکات زیر ضروری است:

  • جدول را قبل از شروع هفته حتما و حتما دو نفری با هم طراحی و آماده کنید.
  • سعی کنید علاوه بر ایجاد تعادل برای کارهای شخصی، یک تعادل کلی برای کارهای مشترک ایجاد کنید. مثلا روزی که قرار است مرد به باشگاه برود کارهای خانه گردن زن و روزی که قرار است زن به کلاس موسیقی برود کارهای خانه بر عهده مرد باشد.

رویکردهای کلی:

در نهایت بهتر است برای استفاده از این ابزار نکات زیر را در نظر بگیرید:

  • برای هر هفته جدول را در اندازه بزرگ پرینت گرفته (و یا با دست بکشید) و بر روی دیوار اتاق‌تان نصب کنید تا همیشه جلوی چشم‌تان باشد. اصلا به نسخه الکترونیکی اکتفا نکنید چون تجربه نشان داده بعد از چند روز یادتان می‌رود.
  • قبل از شروع هفته (جمعه‌ها) کار را با پر کردن دو خانه پایین شروع کنید. اهداف کلی و اولویت‌های خود را بنویسید و سعی کنید در کل چیدمان کارها آنها را در نظر بگیرید. اینها نباید در طول هفته‌ها تغییر کند.
  • در طول هفته، میزان موفقیت خود در اجرای کارها را با زدن علامت تیک روی کارهای انجام شده مشخص کنید. این کار به شما کمک خواهد کرد در انتهای هفته گزارش جامعی از میزان عمل به برنامه خود داشت باشید.
  • بعد از اتمام هفته (جمعه‌ها) کیفیت اجرای کارهای هفته قبل را بررسی کرده و سعی کنید اشتباهات خود در برنامه‌ریزی، اولویت‌دهی و زمانبندی را در هفته آتی برطرف کرده و نقاط قوت هفته پیش را تکرار کنید. جدول مربوط به هر هفته را نگهداری کنید و مطمئت باشید بعد از چند هفته اطلاعات بسیار مفیدی از آنها خواهید یافت.
  • شما سوپرمن نیستید و نباید از خود انتظار داشته باشید بتوانید برای هر خانه جدول در هر روز کاری را مشخص کنید. مثلا روزی که درگیری کاری زیادی دارید شاید نتوانید ورزش کنید.
  • سعی کنید تا جایی که می‌توانید جدول فوق را قبل از شروع هفته پر کنید ولی اصلا از اینکه در طول هفته تغییری در آن بدهید نهراسید. هر روز صبح با توجه به شرایط جدیدی که دارید می‌توانید کاری را اضافه کرده، کاری را کم کنید و کلا تغییراتی در جدول ایجاد کنید.

دانلود جدول‌ها:

نظر شما

شما برای داشتن یک برنامه ریزی متناسب با اولویت‌ها و دغدغه‌هایتان در زندگی چه کار می‌کنید؟ آیا تکنیک فوق را مفید می‌دانید؟ نظرات خود را از ما دریغ نکنید.